Informatie Bosnië en Herzegovina.

Het is geen euroland maar bijna overal kun je met euro’s betalen, ze hanteren dan 1 KM is 50 Eurocent. In de grote steden en bij toeristische attracties kun je vrijwel altijd met de pin betalen (ook contactloos), in de kleine supermarktjes, kraampjes langs de weg en afgelegen horeca kun je alleen maar met contant geld betalen. Ook kun je hier niet gratis internetten met je eigen provider, wij hebben een Esim aangeschaft. Deze hebben we online gekocht op de site van BH telecom en koste ons ongeveer €50,= voor 65 GB.

Bosnië en Herzegovina is een fantastisch mooi en gevarieerd land, er zijn weinig snel en tolwegen maar het is ook veel mooier om de binnendoor wegen te rijden. Een paspoort en fysieke groene kaart is verplicht evenals een geldig hondenpaspoort. Let goed op welke grensovergang je neemt, bij de sommige grensovergangen mogen geen honden het land in. Helaas zijn de Bosniërs niet zo zuinig op hun mooie land, ze dumpen bijna overal hun troep en afval wat resulteert in vieze parkeerplaatsen en bermen langs de weg. Diesel en LPG is goed te verkrijgen en ze zijn daarin een van de goedkoopste landen van Europa.

Supermarkten: De grote supermarkten zijn Bingo en Konzum, deze zijn maandag t/m zaterdag geopend tot 20 uur. Voor de rest zijn er heel veel kleine supermarktjes langs de weg en in dorpjes en ze verkopen er bijna alles (veel breedte, weinig diepte), ook non food.

Bosnië is niet echt een kampeerland en daardoor zijn camperartikelen slecht verkrijgbaar. Voor blauwe toiletvloeistof konden we terecht bij de OBI.

Overnachten is geen probleem, je kunt op veel plekken vrij staan, er zijn voldoende campings en camperplekken die je kunt vinden op Park4Night en campercontact. Ook zijn er autocamps, dit zijn vaak kampeerterreinen op privegrond van particulieren. Langs rivieren zijn ook picknickplaatsen te vinden waar je mag overnachten.

In totaal hebben we 4692 km gereden.

Dag 1, donderdag 28 augustus.

Borger 🇳🇱 – Passau 🇩🇪 , 841 km.

We vertrekken vandaag om 16 uur uit Borger en met de nodige tussenstops en chauffeurswissels komen we om 2:30 uur aan op de gratis CP in Passau.

Dag 2, vrijdag 29 augustus.

Passau 🇩🇪 – Bihać 🇧🇦 603 km.

Het was een onrustige en korte nacht, Achi kon waarschijnlijk haar plekje niet vinden in de camper en was het eerste uur daardoor heel onrustig.

Vanaf het moment dat Achi rustig werd begon het te regenen en ook geen klein beetje, we kunnen ons niet herinneren dat we ooit zulke harde regen op de camper hebben gehad.

Om 9 uur gaat de wekker en om half elf verlaten we met een volle tank diesel, Passau. 

Roderick rijdt de eerste 200 km en na een tussenstop met kop koffie en kaneelbroodje van (schoon)moeders rijdt Karin verder.

We zijn nog maar net de snelweg weer op of we rijden een file in, 140 minuten vertraging zegt de navigatie 😡

Gelukkig valt dit achteraf de helft mee maar hier houdt het niet op, we rijden van file naar file.

Ook heel bijzonder, in Kroatië mag je (tol) betalen om in de file te rijden.😏

Het was de bedoeling om in Bosnië te gaan eten maar rond 18 uur rijden we nog in Kroatië dus dan maar een Kroatische maaltijd en dat was weer zeer lekker.

Na nog een espresso stapt Karin achter het stuur voor het laatste stuk. Het is een bijzonder laatste stuk over bergweggetjes en door heel veel dorpen.

Maar om 21:30 uur staan we op een parkeerplaats in Bihać.

Waar we gisteren in elf uur 840 kilometer hebben gereden, hebben we vandaag in diezelfde tijd 600 km gereden, best wel weer bijzonder maar we zijn in Bosnië 💪

Dag 3, zaterdag 30 augustus.

Bihać – Kulen Vakuf 80 km.

Ondanks dat bij de parkeerplaats een uitgaansgelegenheid voor jongeren is hebben we prima geslapen en staan we om 8 uur op. 

Na het ontbijt lopen nog even rond voor wat foto’s van de omgeving en om kwart voor elf gaan we rijden, bestemming Štrbački Buk, een waterval in het Una National Park.

Uiteraard gaat dit weer niet vanzelf, de navigatie stuurt ons naar de grens van Kroatië waar we ook nog terug gestuurd worden omdat bij deze grenspost geen honden het land in mogen.

Terug bij de Bosnische grens legt de douane ons uit waarom Achi daar niet langs mocht en dat het ook niet de goede route naar de waterval was, Google bedankt 😡

Nadat we bijna hetzelfde stuk hebben terug gereden vervolgen we onze route langs rivier de Una, we doen nog een kerkje en een ruïne aan, kopen wat bij een klein supermarktje en via een smal bergpad komen we via een korte lunchpauze aan diezelfde rivier aan bij de waterval.

We zien hier hoe de raftboten van de waterval worden afgegooid en zien ook de rafters in hun boot een stukje de Una afvaren.

Na nog een Bosnische koffie, Bosanska Kafa, en lopen weer terug naar de camper.

Op de parkeerplaats kopen we nog een souveniertje en twee crêpes, wanneer we de crepes op hebben pakken de app van campercontact er bij om een overnachtingsplek te zoeken.

We vinden camp Status Qua en we staan nu op een prachtige plek aan de rivier met uitzicht op de ruïne van fort Ostrovica, dit is vakantie 🍻

Dag 4, zondag 31 augustus.

Kulen Vakuf – Majdan 163 km.

Vandaag om 8 uur uit bed en om half elf starten we de camper. De eerste stop is de Martin Brod waterval, weliswaar niet zo als die van gisteren maar wel net zo mooi. Na wat foto’s lopen we door naar de Eco laundry, hier laten locals tegen een kleine betaling zien hoe ze al eeuwenlang met behulp van het water een krachtige natuurlijke wasmachine maken. Ook kun je een werkende maalsteen, aangedreven door waterkracht, aan het werk zien. De kleine betaling hebben we wel gedaan (1 BAM p.p.) maar de uitleg bleef achterwege. Gelukkig konden we zelf wel bedenken hoe het allemaal werkte dus die ene euro was het wel waard 😏 Bij het weer terug lopen zien we dat ze ook nog een kraampje met zelf gemaakt drank hebben, we kopen een Rakija en een likeur van drenje, kornoelje in het Nederlands. Terug bij de entree kopen ook nog een bakje met kornoeljebessen. Daarna lopen we nog over een brug naar een ander klein watervalletje, de Mali Slap, ook mooi om te zien. Wanneer we terug lopen wordt Karin vanuit een tuin aangesproken door een oud vrouwtje, ze wil ons wat eten verkopen. Uiteraard zeggen we geen nee en we eten een heerlijke Krofne, dat zijn luchtig gevulde donuts, en lekker dat ze waren 😋 Na dit alles rijden we via mooie bergweggetjes met nog mooiere uitzichten en een lunchstop door naar Ecodorp Zelenkovac, een houten mini dorp. Dit is door een Bosnische, excentrieke kunstenaar in een paar decennia gebouwd en nog steeds is het een trekpleister voor de vrije vogels onder de vakantiegangers. We drinken hier een biertje en een Bosnische koffie tussen de rokende stamgasten en na een vluchtig bezoekje aan de galerij rijden we naar onze eindbestemming camperplaats “Lunch & Bar” in Madjan. Hier hebben we wat leuke gesprekken met de eigenaar die ons wat goede tips geeft.

Dag 5, maandag 1 september.

Majdan – Jezero Dol 15 km.

Gisteravond hebben we nog wat gegeten in het restaurant bij de camperplaats en kwamen daardoor in gesprek met de eigenaar. Na heel veel koetjes en kalfjes kregen we het over warm weer en zwemmen. Hij wist nog wel een leuk plekje wat alleen de locals weten en waar je met de camper via een andere route naar toe moet, hier houden wij van 💚 Wanneer we ‘s morgens wakker worden schijnt de zon al en tijdens het ontbijt overleggen we wat we gaan doen. We besluiten om eerst bij het zwemplekje te gaan kijken voordat we verder rijden. 7,5 kilometer later zijn we daar al en het ziet er super uit, er is zelfs een camperplaats bij. Nadat we het terrein verkend hebben zijn we het er over eens dat we hier wel willen blijven maar dan moeten we eerst nog wat boodschappen doen. We rijden terug naar de supermarkt in het dorpje Jezero, kopen wat dingen die we denken nodig te hebben en rijden weer terug. We drinken onder de luifel een kop koffie met een Servisch taartje en zoeken daarna de verkoeling op van Jezero Dol. Na het zonnen, zwemmen en ijsjes eten gaan we terug naar de camper en zodra daar de zon verdwijnt achter de bergen, verdwijnt de warmte ook. Karin bakt voor ons een uitsmijter en dan is het nu tijd om lang uit te gaan in de camper, morgen gaan we naar Travnik.

Dag 6, dinsdag 2 september.

Jezero Dol – Prokoško jezero 154 km.

We gaan vandaag naar Travnik, dit was vroeger de hoofdstad van het Bosnische Ottomaanse rijk. Naar anderhalf uur rijden door mooie landschappen parkeren we de camper net buiten de oude stad en na een verfrissend drankje lopen we het centrum in. Daar lopen we door de bekende Bosanska straat, langs een smalspoortrein, de beschilderde moskee, waar we ook nog even naar binnen gaan. We lopen ook nog “even” naar boven om daar het kasteel te bekijken, met uitzicht over de stad. Tussendoor lunchen we op een terrasje en sluiten we ons bezoek af met een ijsje. Karin stapt achter het stuur en Roderick tikt Prokoško jezero in in de navigatie, nou dat heeft Karin geweten 🙈 Het eerste stuk gaat nog prima maar wanneer de navigatie links af zegt, begint de “ellende”. We rijden een soort van grindweg op, niet echt comfortabel maar na een kilometer of 6 gaat de weg gelukkig weer over in asfalt, wij blij. Maar we juichen te vroeg, na een klein stukje asfalt gaat de weg over in zand, gaten, plassen en hele grote stenen. We dachten dat dit net zoals het grindweggetje van korte duur zou zijn, maar uiteindelijk hebben we ons een dikke 10 kilometer in slakkentempo zigzaggend door elkaar laten schudden. Wij weten gelukkig wat ons overkwam, maar Achi is nog steeds aan het bijkomen. Dan geeft de navigatie aan “ga bij de volgende afslag de onverharde weg op”. Wij kijken elkaar aan, kan het nog onverharder? Maar wanneer we rechtsaf gaan ligt er een mooi geasfalteerde weg, nu zijn we wel blij 😃 Maar ook hier komt een einde aan de asfaltweg, bij het begin van het meer/dorp staat en poort en daar wordt de weg weer onverhard, we twijfelen over wat te doen, maar omdat we al van zover komen rijden we toch door. Het is een soort inheems resort met allemaal huisjes die in veel gevallen ‘bewoond’ zijn. We zijn niet helemaal zeker waar we terecht zijn gekomen. Ook zien we een parkranger in een rangerover, maar iedereen doet alsof het heel normaal is dat hier een camper is aangekomen. Dus doen wij dat ook, zachtjes doorhobbelen en schudden. Wanneer we het meer in zicht hebben vragen we aan een bewoonster of we hier mogen overnachten, “kamp there” is het enige wat ze zegt, hier zit hier dus gewoon een soort van autocamp, nu zijn we echt blij. We kunnen stoppen voor vandaag. Trouwens iedereen rijdt hier in een 4×4! Doet dat campertje toch maar even. Nu de nacht in zonder lichtvervuiling en met een heldere sterrenhemel.

Dag 7, woensdag 3 september.

Prokoško jezero – Orahovica 146 km.

Wanneer we ‘s morgens wakker worden zien we pas hoe mooi we staan, echt genieten. Terwijl Roderick de hond uitlaat word hij aangesproken door een oud(er) vrouwtje, of we willen ontbijten? Natuurlijk wil Roderick dat en Karin bij deze dus ook. We lopen langs loslopende koeien, schapen en paarden naar haar “huis” en genieten daar van een heerlijk vers gemaakt ontbijt, wat een feest! Na het ontbijt rijden we weg bij het meer maar we hebben wel afgesproken dat waar we ook terecht komen, we niet de route van gisteren terug nemen. We genieten exact 5 minuten van onze genomen beslissing en dan rijden we een dezelfde soort weg op, pffff. Maar goed het is niet anders, we zetten de navigatie op Konjic. Wanneer we eindelijk weer op asfalt rijden stoppen we eerst bij een wasserette, de camper is behoorlijk stoffig. Terwijl Roderick de camper afspoelt en de dieseltank volgooit doet Karin boodschappen, we kunnen er weer even tegen aan. Op naar Konjic maar ook dit gaat niet goed, waarschijnlijk ziet de navigatie “snelwegen vermijden“ als neem de slechts begaanbare wegen die je kunt vinden, nou dat lukt goed. Het lukt zelfs zo goed dat we na een half uur rijden besluiten om te keren. Eenmaal terug in de bewoonde wereld wil ‘ze’ ons de tolweg opsturen maar dit willen wij niet. Maar na wat nutteloos rondrijden kiezen we toch maar voor de tolweg, die trouwens super netjes is. Eenmaal aangekomen in Konjic gaan we op zoek naar een overnachtingsplek waar we ook wat kunnen eten, we vinden er een buiten de stad naast een restaurant maar die plek is duur en niet mooi (op de foto’s leek dat wel zo). We kijken op P4N en vonden er nog twee aan de andere kant van de stad, dus maar weer terug. Maar ook dit was niks, bij de ene was het restaurant dicht, de andere was een soort van activiteitencentrum en die was vol. We overleggen kort en besluiten naar het eerste restaurant te rijden, volgens P4N mag je daar overnachten als je er eet. Na navraag klopt dat en we eten er heerlijk, hopelijk morgen een productievere dag met minder kilometers, minder hobbels en iets betere wegen.

Dag 8, donderdag 4 september.

Orahovica – Mostar 66 km.

Dagje Mostar 😎🍰🍦🍗🫘🫕🥖🍩🫒🍷

Dag 9, vrijdag 5 september.

Mostar – Kosor 32 km.

Eerst nog even een kleine update over gisteren: We kwamen rond 12 uur aan in Mostar, we hadden daar op campercontact een CP gevonden vlakbij bij de het centrum en daar was gelukkig ook nog een plekje vrij. Wat ons wel opviel was dat het ontzettend druk was op de brug en na wat navragen bleek dat dit weekend de Red Bull World Series Cliff diving gehouden werd in Mostar en vandaag was de vrije training. Leuk om dit mee te maken maar daar kwamen we natuurlijk niet voor. Na een kop koffie op het terras van de camperplaats met uitzicht op de oude brug (Stari Most) gaan we de toeristische stad in. De historische (hoogte)punten zijn onder andere de verlaten oorlogsgebouwen en de snipertower. Wanneer we weer terug zijn bij de camper is het al ruim 23 uur geweest, we moeten dan nog douchen en omdat het vrijdag nog warmer wordt gaan we op Park4Night en campercontact op zoek naar een overnachtingsplek voor de volgende dag. Daar komt nog bij dat we ‘s morgens ook nog voor 10 uur de camperplaats moeten verlaten dus geen tijd/zin meer om een verslag te tikken. Na het warme weer en de citywalk van gisteren was 1 ding snel duidelijk, vandaag en morgen zoeken we de verkoeling van het water op. Na een bezoek aan de skywalk van Mostar en een vruchteloze zoektocht naar de Mostar *vliegtuighangar gaan we door naar de gisteren uitgekozen camping, autocamp Blagaj. We hadden deze plaats aan de hand van de recensies uitgezocht en niks hiervan was gelogen. De plaats waar we met de camper staan is niet bijzonder maar de bar(restaurant) des te meer. We liggen op de aanwezige ligstoelen aan het heldere water van de Buna rivier, we worden verwelkomd met een fles wijn voor thuis, een drankje, een gebakje en vers fruit, hier worden we vrolijk van 😃. Het enige wat we doen is onder het genot van een hapje en drankje wat luieren en lezen. Als je wilt mag je hier ook kanoën en zwemmen en ondanks dat het water maar 8 graden is, weerhoudt het Roderick niet om de dag af te sluiten met een duik 🥶 *Deze verlaten vliegtuighangar was ooit een uiterst geheime faciliteit, verborgen naast de luchthaven van Mostar. De Joegoslavische revolutionair Josip Tito had diep in de bergachtige ingewanden van de hangar straaljagers neergezet, klaar om ingezet te worden. De natuurlijke vesting beschermde de vliegtuigen tegen aanvallen, maar ook tegen nieuwsgierige blikken van burgers en spionnen.

Dag 10, zaterdag 6 september.

Kosor 0 km.

We wisten gisteren al dat het vandaag heel warm zou worden dus hadden we al meteen een extra nacht geboekt. Na het ontbijt luieren we nog wat voor de camper en wanneer het te warm begint te worden verkassen we naar de bar met terras aan de rivier. We zitten daar heerlijk in de schaduw van de bomen en af en toe komt er fris briesje van de rivier, hier is het wel uit te houden 😎 Net als gisteren doen we op lezen, luieren, drinken en eten na weinig. Roderick is halverwege de dag nog wel actief en in plaats van zwemmen gaat hij vandaag met de kano de rivier op, dit ging opvallend goed🤷‍♂️ Na het avondeten rekenen we de overnachtingen en de rest in één keer af en staan versteld van het bedrag. Weinig! En dan te bedenken dat de service en gastvrijheid niets kost. Daar hebben we namelijk heel veel van gehad. ‘t is dat het zover weg is. We gaan terug naar de camper en drinken daar nog een kop koffie met uitzicht op standje zonsondergang. Morgen weer op pad.

Dag 11, zondag 7 september.

Kosor – Međugorje 44 km.

Na 2 dagen lekker nietsnutten gaan we vandaag weer op tjak. Nadat we goed en wel 9 kilometer gereden hebben parkeren we de camper op de betaalde parkeerplaats van Tekija u Blagaju. Dit is een islamitisch klooster boven de oorsprong van rivier de Buna. De weg er naar toe is een lint van souvenirwinkels maar dat maakt de wandeling wel leuker (en duurder😏) Nadat we bij het klooster de schoenen hebben uitgetrokken mogen we binnen kijken, zeer bijzonder om dit te zien. Na een kop koffie met een pistache baklava en ijs loopt Roderick naar de grot onder het klooster waar de oorsprong is, voor 5 BAM (€2,50) vaart onder begeleiding van een gids nog de grot in en krijgt daar uitleg over hoe de rivier daar ondergronds begint. Hierna rijden we naar het *Bunski kanaal, weer een bijzonder natuurlijk fenomeen. Na deze stop rijden naar Međugorje, wel via een andere route dan dat de navigatie aangeeft, Roderick had op Google Maps gekeken, dat kon wel en zo waar, het kon!We rijden ook nog eens een hele leuke route. Rond 15:30 uur rijden we Međugorje in, dit is een bedevaartsoord en dat kun je wel zien ook. Het zal er ook mee te maken hebben dat het zondag is maar het is er druk, niet normaal! We zetten de camper op een camperplaats achter een hotel neer en gaan dan het oord in. Waar we vanmorgen al langs veel souvenirwinkels liepen is dit een next level, niet normaal, maar wel leuk om te zien wat ze allemaal verkopen èn bijzonder dat die honderden winkeltjes allemaal hetzelfde verkopen. Ongeveer op de helft komen we aan bij de Sint-Jacobuskerk en daar is een dienst aan de gang, ook kun je er in alle talen van de wereld biechten. Dit slaan we over, zoveel tijd hebben we niet 😏 Na dit bezoek lopen we nog meer straten door, kopen wat broodjes bij de pekara (we hadden nogal zwaar geluncht), drinken nog wat op een terras en zien daar de mensenmassa na de dienst het bedevaartsoord verlaten. Terug bij de camper eten we de broodjes op en nu aan de koffie. *Bunski Kanaal, een bijzonder stukje natuur! De rivier Neretva stroomt hier met grote snelheid door een heel smalle en diepe kloof. Evenwijdig hieraan stroomt de rivier Buna. Hierdoor ontstaat dit natuurfenomeen: een kaarsrechte kloof met water dat als een razende voorbij stroomt, gevoed door allemaal kleine watervalletjes. Het lijkt op een kanaal, vandaar de naam. De rechte vorm doet vermoeden dat het is aangelegd, maar niets is minder waar. Dit is 100% natuurlijk.

Dag 12, maandag 8 september.

Međugorje – Foča 197 km.

Nadat Karin nog even bij de DM is geweest gaan we weer rijden. We willen vandaag naar Počitelj, Stolac, het 2e wereldoorlog monument in Tjentište en als eindbestemming hebben we autocamp Drina in Foča. Binnen een half uur zijn we al Počitelj, Počitelj is een historische stadje op een heuvel boven de rivier de Neretva. Dit historische stadje is in de Balkanoorlog verwoest en later in originele staat weet opgebouw. Het is een zware klim naar boven, er liggen kasseien waar de de organisatie van Luik – Bastenaken – Luik alleen maar jaloers op kan zijn. Daar komt nog bij dat de temperatuur boven de 30* uitkomt, het was zeker de moeite waard maar we zijn best wel kapot wanneer we weer beneden zijn. Na een kleine lunch rijden we verder en wanneer we bij Stolac zijn, zien we op de heuvel de oude stad. Hoewel met tegenzin passen we toch voor dit uitje, we rijden door naar Foča. Wanneer we Nationaal park Sutjeska in rijden wordt opnieuw bevestigd wat een prachtig land Bosnië is, de rit er naar Foča verveelt geen moment. Wanneer we vlakbij Foča zijn komen we bij het Tjentište monument, dit monument herdenkt de Slag van Sutjeska. Deze slag werd in de Tweede Wereldoorlog als keerpunt van de strijd in Joegoslavië gezien. Na dit indrukwekkende monument rijden we nog een half uur en komen dan aan bij autocamp Drina, een mooie camping aan de gelijknamige rivier.

Dag 13, dinsdag 9 september.

Foča 0 km.

Na een stevig Bosnisch ontbijt zien we iedereen om ons heen vertrekken. Het is warm vandaag, voor ons een goed excuus om hier te blijven. Het enige waar we het vandaag druk mee hebben is zorgen dat we meedraaien met de zon. Morgen naar Srebrenica.

Dag 14, woensdag 10 september.

Foča – Potočari/Srebrenica – Sarajevo 354 km.

Vandaag gaan we kilometers maken, we willen naar het “Srebrenica-Potočari Memorial Center” Ondanks dat we op tijd rijden zijn we er pas om 16 uur. Voornaamste oorzaak was dat de navigatie ons weer een onmogelijk bergweggetje op wilde sturen, toen we dat negeerden konden we weer 40 kilometer terug rijden. Halverwege stoppen we nog voor een lunch en vlak na de lunch parkeert Karin de camper op een parkeerplaats, Roderick is de hele dag al misselijk en nu komt dat er uit🥴. Tegen de tijd dat we in Potočari is het museum net dicht, het openlucht memorial park met alle gedenksteen is wel toegankelijk. Wanneer we bij de ingang staan lezen we dat we een lange broek en trui aan moeten dus terug naar de camper en snel een broek en jas aan. Het park is zeer indrukwekkend, hier word je echt letterlijk stil van. Dit was de rit zeker waard. Terug in de camper zetten we de navigatie op Sarajevo en terwijl Roderick weer opknapt is het nu Karin die misselijk word, heel bijzonder. Om 20 uur komen we aan de parkeerplaats van een grote shoppingmall midden in het centrum van Sarajevo. Roderick eet nog een Burek en Karin een yoghurtje, hopen dat ze vanavond opknapt want de winkels schreeuwen om haar 😏

Dag 15, donderdag 11 september.

Sarajevo 0 km.

 Omdat we beide niet helemaal fit zijn liggen we al op tijd op bed maar Karin gaat een onrustige nacht tegemoet, ze moet vanwege haar misselijkheid een paar keer uit bed. Wanneer het daglicht de camper in valt hoor we alleen maar regen, een goede reden om te blijven liggen maar wanneer het om half elf nog regent gaan we er toch maar uit. Karin voelt zich alweer aardig wat beter maar we doen mooi kalm aan met opstarten. Om 13 uur verlaten we de camper, Karin gaat shoppen er Roderick gaat sightseeing. Aangezien Karin nooit foto’s maakt van het shoppen moeten jullie het doen met Roderick’s zijn verhaal en foto’s. Het is bijna een half uur lopen naar de oude stad maar het is meer dan de moeite waard, wat een mooie multiculturele stad. Het eerste gebouw/monument wat op foto gaat is de Academie voor Schone Kunsten, daarna komt hij aan bij de eeuwige vlam, dit is een monument in het stadscentrum dat de slachtoffers van de Tweede Wereldoorlog herdenkt, deze is aangestoken in 1946 op de eerste verjaardag van de bevrijding van Sarajevo van nazi-bezetting. Al dat lopen maakt dorstig dus tijd voor een sapje. Daarna vervolgt hij zijn weg naar de Sarejovo rose wat voor de heilige kathedraal ligt. Op verschillende plekken in de stad vind je zogenoemde Sarajevo Roses. Een Sarajevo Rose is te vinden op een plek waar tijdens de oorlog een mortier is ingeslagen. Na de oorlog zijn deze inslagplekken opgevuld met rode verf om de slachtoffers te herinneren. Hierna volgen de bezienswaardigheden zich snel op. Eerst de Sarajevo kloktoren, die is met een hoogte van 30 meter de hoogste van de 21 klokkentorens die door het hele land zijn gebouwd. Dan de Gazi-Husrev-Begmoskee, ook wel Begovamoskee, dit is de grootste en oudste moskee in Bosnië-Herzegovina. Vervolgens door naar de oude Orthodoxe kerk, de Kerk van de Aartsengelen Michaël en Gabriël is een van de meest waardevolle monumenten van de stad. Van daaruit loopt hij naar de Baščaršija, Baščaršija is de oude bazaar van Sarajevo en het historische en culturele centrum van de stad. Hier kijkt hij zijn ogen uit, drinkt er een kop Bosnische koffie met hurmašice, een met siroop doordrenkte gebakje en een doorzeefd uiterlijk. Dit voedzame lekkernij kon hij goed gebruiken want via het stadhuis loopt hij een steile weg op naar boven, daar is de kabelbaan. Deze kabel brengt je naar boven (oh ja echt?, ja echt 🥴) waar je een fantastisch uitzicht over de stad hebt. Ook ligt daar nog de oude bobsleebaan die gebruikt is tijdens de Olympische spelen van 1984 en tijdens de Balkanoorlog werd het een artilleriepost van de Bosnische-Servische troepen die zich in de heuvels rondom Sarajevo hadden verschanst. Nu is het een met graffiti bedekte bezienswaardigheid. En dan dan is er nog iets wat hij moet doen, een cache vinden, hij wil in elk land wat hij geweest is zo’n cache vinden. Vandaag lukt dat ook weer en dat is inmiddels land 27! Hij kan weer met een gerust hart naar beneden 😏 Dan zijn er nog 2 musea te bezoeken, als eerste het War Childhood Museum, dit museum gaat over de ervaringen van kinderen die opgroeiden tijdens de Bosnische Burgeroorlog. De collectie van het museum bestaat uit allerhande tastbare herinneringen uit de Bosnische Burgeroorlog die kinderen van toen bewaard hebben. Het volgende museum is het museum van misdaden tegen menselijkheid en genocide, dit museum biedt een indringende en confronterende blik op de oorlogsmisdaden en genocide die plaatsvonden tijdens de Bosnische Oorlog. Allebei zijn het zeer indrukwekkende musea en blijft het onbegrijpelijk dat hier niet van geleerd wordt. Hij sluit af met een typisch Bosnische stoofpotje en na 21600 stappen komen we tegelijk aan bij de camper, nu eerst de voeten omhoog.

Dag 16, vrijdag 12 september.

Sarajevo – Visoko 62 km.

Voordat we de camperplaats verlaten gaan Roderick en Achi eerst nog naar het Canned Beef Monument. Tijdens de belegering van de stad is er voedsel gedropt in de stad voor de lokale bevolking door oa de Verenigde Staten. Dit waren echter voornamelijk overblijfselen van de Vietnam oorlog. Wat betekende dat het over datum was en bestond uit veel varkensvlees, terwijl Bosnië en Herzegovina een overwegend islamitisch land is. Na de Bosnische oorlog is daarom een ironisch monument geplaatst om aan te geven dat de hulp redelijk mislukt is. Best wel bijzonder en grappig om te zien. Hierna stappen we in de camper en gaan als eerste naar de oude Joodse begraafplaats. Jammer om te zien hoe dit, mede door de oorlog, helemaal verpauperd is. Na dit rijden we naar de tunnel of hope, deze tunnel werd tijdens de oorlog gegraven door het Bosnische leger met als hoofddoel het transport van wapens en munitie vanuit de buitenwereld naar Sarajevo. Ook belangrijke parlementsleden konden gebruikmaken van de tunnel. Voor het complete verhaal over de tunnel en klik hier. We verlaten nu Sarajevo en rijden naar Visoko, hier is de piramide van de zon. Het verhaal gaat dat dit oudste en grootse pyramide ter wereld is. Eenmaal boven valt daar, op wat stenen na , weinig van te zien en het valt ons dan ook erg tegen. Het is mooi weer vandaag, tijd om een camperplek op te zoeken en via P4N vinden we er een vlakbij. Deze blijkt ook nog op loopafstand van de tunnels van Visoko te zijn, kunnen we daar ook nog gaan kijken. Deze Ravne tunnels verbinden de piramide van de zon en de andere piramides er omheen en is door dezelfde man ontdekt die ook de piramides heeft ontdekt. De tunnels zijn wel interessant maar het heeft in onze ogen meer spirituele bedoeling. Mensen gaan daar heen om te mediteren en om water en mineralen uit de tunnel te kopen, wij hebben daar niet zoveel mee. Wil je er meer over weten? > https://visitvisoko.com/2023/09/06/ravne-tunnels/ Nadat we er nog een hapje eten, zonder een pilsje want alcohol is daar niet te verkrijgen, gaan we terug naar de camper.

Dag 17, zaterdag 13 september.

Visoko – Tuzla 132 km.

De laatste week breekt alweer aan en dat betekend dat we keuze’s moeten maken over wat we nog willen doen/zien en wat niet. De keuze moeten we vandaag maken tussen Vranduk, een middeleeuws stadje, of Tuzla, de enige stad met een zoutwatermeer, strand en waterval.  Aangezien het warm wordt kiezen we voor Tuzla. Ondanks dat het “maar” 132 kilometer rijden is doen we er door de binnendoorwegen ruim 2,5 uur over, dit is uiteraard geen straf. We hadden op P4N een parkeerplek vlakbij het centrum èn het meer gevonden, maar dat was door de drukte nog wel even zoeken. Er blijkt dit weekend namelijk ook motor event te zijn. Nadat we eenmaal een mooi schaduwplekje gevonden hebben lopen we tussen het motorgeweld door naar het zoutwatermeer wat uit drie gedeelten blijkt te bestaan. Jezero 3 is met de waterval maar daar zijn alle motorrijders, we kiezen voor jezero 2. We huren een strandstoel met een parasol en liggen/zwemmen de rest van de dag wat. Wanneer rond 18 uur de zon verdwijnt gaan we naar de camper om ons om te kleden, we willen nog wat eten in het stadje. We lopen bij de parkeerplaats de brug over en worden meteen aangenaam verrast, wat een leuk en gezellig stadje. We zoeken een gezellig terrasje uit, drinken en eten wat, eten nog een ijsje bij de ijssalon en lopen weer terug naar de camper. Net wanneer we terug zijn begint er op het motor event een vuurwerkshow, mooi om te zien. Voor Achi de zoveelste tegenslag van vandaag. Ronkende motoren met knalpijpen, schreeuwende mensen en als klap op de vuurpijl, vuurwerk. Ze heeft leukere dagen gehad. Maar langzaam wordt het rustiger en daarmee wordt Achi ook weer relaxt. Nu nog even languit met lichte live muziek op de achtergrond.

Dag 18, zondag 14 september.

Tuzla – Gradačac 84 km.

Na het ontbijt gaan we nog sightseeing in Tuzla. We beginnen bij spomenik Kapija, op dit plein kwamen op 25 mei 1995 71 jongeren door een granaat van de Serven om het leven.  Na twee espresso, twee gebak(jes) en een limonade voor 13 Bam lopen we verder naar de standbeelden van Meša i Ismet, de bekendste figuren uit Tuzla. Via de Servisch-orthodoxe kathedraal lopen we weer terug naar de camper, we gaan naar Srebrenik. Daar is een oud fort en die mag natuurlijk niet overgeslagen worden. Vlak voor dat we er zijn begint het donker te worden en verschijnen er lichtflitsen, lekker dan. Wanneer we boven zijn probeert Roderick tussen de buien door het fort te bezoeken, dat lukt gedeeltelijk 😏 Op naar het Middeleeuws fort in Gradačac. Dit stelt niet zo veel voor en hier zijn we dan ook snel uitgekeken. We eten in het stadje nog een pizza en rijden dan naar Vidara jezero, een stuwmeer vlakbij. We vragen of we hier mogen overnachten en voor 3 Bam mag dat. Nu met een borrel op een bankje met uitzicht 😍

Dag 19, maandag 15 september.

Gradačac – Modriča 19 km.

In tegenstelling tot gisteren worden we vandaag wakker met de zon en daar maken we optimaal gebruik van. We ontbijten op hetzelfde bankje waar we gisteren een borrel deden en nu gaan we zelfs nog zwemmen. Na het afspoelen onder een ijskoude douche halen we een broodje bij de pekara en rijden dan naar Modriča. Daar wonen Dzemal en Nefa, de ouders van Jasna & Samir. Jasna heeft eerder bij ons in de keuken gewerkt en jaren een goeie vriendin, Samir was altijd een van de stamgasten in ons café. We worden hartelijk ontvangen en zodra we goed en wel aan tafel zitten staat de pils, Raikja, worst, goulashsoep, lamsvlees met rijst al op tafel, wat een gezelligheid. Na al dit lekkers drinken we in het stadje nog wat en sluiten de avond bij hun op het terras af. Gastvrijheid zit hier in de genen, we gaan terug komen.

Dag 20, dinsdag 16 september.

Modriča – Markovci 🇸🇮 338 km.

Wanneer we wakker worden schijnt de zon al vol op, we gaan zelfs in de schaduw zitten. Na de koffie wordt gevraagd of we zin hebben in ontbijt, wat lekker, zeker hebben we dat, maar niet te veel hoor. Dat laatste hebben ze waarschijnlijk niet gehoord 😏 We krijgen een typisch Bosnisch ontbijt met ei, worst, kaas, tomaat en verschillende soorten brood, wat weer een feest. Na het ontbijt lopen we nog naar de plaatselijke markt en drinken daarna nog een kop koffie op een terras. Terug bij de camper is het tijd om te vertrekken maar de gastvrijheid was nog niet op, we krijgen nog een fles huisgemaakte Slivovitsj en drie potten geweckte groentes mee. Omdat het mooi weer is willen we niet te ver rijden en een mooi plekje bij het water opzoeken. Nadat we nog getankt hebben en de Bosnische/Kroatische grens over zijn checkt Karin de verschillende camperplaats apps op haar telefoon om een mooi plekje te vinden, maar het is alsof de duivel er mee speelt, het weer slaat compleet om. We besluiten om dan maar een stuk door te rijden en stoppen uiteindelijk in Slovenië. Straks nog wat eten en dan maar een netflixje.

Dag 21, woensdag 17 september.

Markovci 🇸🇮 – Ingolstadt 🇩🇪 592 km.

Vandaag een reisdag en dat betekend helaas ook dat het einde van de vakantie dichterbij komt. We vertrekken vandaag om 10:15 uit Markovci en met wat tussenstops komen we om 17:30 aan in Ingolstadt. Straks nog even eten en morgen de stad bekijken.

Dag 22, donderdag 18 september.

Ingolstadt 0 km.

Vandaag alweer de laatste vakantiedag en die is in Ingolstadt. Na het ontbijt lopen we de stad in waar we beginnen met espresso en gebak. Hierna loopt Roderick naar de tourist point voor een stadtplan en gaat Karin op zoek naar het winkelaanbod. Aan het einde van de dag zien we elkaar weer en sluiten we af met een Duits diner.

Dag 23, vrijdag 19 september.

Ingolstadt 🇩🇪 – Borger 🇳🇱 751 km.

En weer thuis.